ISO/IEC 17020:2026 Muayene Kuruluşları İçin Şartlar Standardı Yayımlandı
Muayene kuruluşlarının akreditasyonunda temel referans standartlardan biri olan ISO/IEC 17020 standardının yeni sürümü 27 Mart 2026 tarihinde yayımlandı. ISO/IEC 17020:2026, 2012 tarihli önceki sürümün yerini alarak muayene kuruluşlarının yetkinliği, tarafsızlığı ve faaliyetlerinin tutarlı şekilde yürütülmesine ilişkin gereklilikleri güncelledi.
ISO/IEC 17020; malzeme, ürün, tesis, kurulum, süreç, çalışma yöntemi ve hizmet gibi çok farklı alanlarda gerçekleştirilen muayene faaliyetlerini kapsar. Standardın temel amacı, muayene sonuçlarının güvenilir, tutarlı ve bağımsız şekilde elde edilmesini sağlamaktır.
ISO/IEC 17020:2026 ile Neler Değişti?
Yeni sürümde hem yapısal hem de uygulamaya yönelik önemli değişiklikler bulunuyor. En dikkat çekici değişikliklerden biri muayene kuruluşlarının bağımsızlık modellerinde yapıldı.
Önceki ISO/IEC 17020:2012 sürümünde kullanılan Tip A, Tip B ve Tip C sınıflandırması, yeni sürümde Tip A ve Tip A Olmayan şeklinde yeniden düzenlendi. Bu değişiklik, kuruluşların bağımsızlık düzeylerini, organizasyonel ilişkilerini ve olası çıkar çatışmalarını yeniden değerlendirmelerini gerektiriyor.
Yeni Standardın Öne Çıkan Değişiklikleri
- Tarafsızlık ve gizlilik gerekliliklerinin güçlendirilmesi,
- Personelin yetkinliği ve tarafsızlığına ilişkin hükümlerin genişletilmesi,
- Risk temelli yaklaşımın daha görünür hale gelmesi,
- Veri ve bilgi kontrolüne yönelik yeni hükümlerin eklenmesi,
- İtiraz ve şikâyet süreçlerinin gözden geçirilmesi,
- ISO/IEC 17000 serisi ve CASCO ortak unsurlarıyla uyumun artırılması.
ISO/IEC 17020:2026 Kimleri İlgilendiriyor?
Standart; ürün, ekipman, tesis, proses ve hizmetlerde muayene faaliyeti gerçekleştiren kuruluşları doğrudan ilgilendiriyor. Özellikle mevcut ISO/IEC 17020 akreditasyonuna sahip muayene kuruluşlarının, yeni sürümle birlikte dokümantasyon, organizasyon yapısı, personel yetkinliği ve tarafsızlık mekanizmalarını yeniden değerlendirmesi önem taşıyor.
Yeni akreditasyon başvurusu yapacak kuruluşların da geçiş takvimini dikkate alarak hazırlıklarını yeni standarda göre planlaması gerekiyor.
TÜRKAK ISO/IEC 17020:2026 Geçiş Takvimi
TÜRKAK tarafından yayımlanan geçiş politikasına göre, ISO/IEC 17020:2012 sürümüne göre yapılacak yeni başvurular 1 Kasım 2026 tarihine kadar kabul edilecek. Bu tarihten sonra yeni başvurular ISO/IEC 17020:2026 standardına göre alınacak.
Mevcut akredite muayene kuruluşlarının ise 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yeni revizyona ilişkin hazırlıklarını tamamlamaları gerekiyor. 1 Ağustos 2027 itibarıyla rutin gözetim, kapsam genişletme ve akreditasyon yenileme denetimleri yeni standarda göre yürütülecek.
ISO/IEC 17020:2012 kapsamındaki akreditasyonların yeni sürüme geçiş sürecinin 27 Mart 2029 tarihine kadar tamamlanması gerekiyor.
Kuruluşlar Geçiş Sürecinde Nelere Odaklanmalı?
ISO/IEC 17020:2026’ya geçiş sürecinde yalnızca mevcut dokümanların güncellenmesi yeterli olmayabilir. Kuruluşların özellikle aşağıdaki başlıklarda mevcut sistemlerini gözden geçirmesi önerilir:
- Tarafsızlık ve çıkar çatışması riskleri,
- Bağımsızlık yapısının yeni Tip A / Tip A Olmayan modeliyle uyumu,
- Personel yetkinliği ve görevlendirme kriterleri,
- Bilgi ve veri kontrolü,
- Şikâyet ve itiraz süreçleri,
- Mevcut prosedür ve kayıtların yeni standarda uygunluğu,
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi faaliyetleri.
Geçişin son tarihlere bırakılmadan, mevcut sistem ile yeni gereklilikler arasında bir gap analizi yapılarak planlanması daha sağlıklı olacaktır.
ISO/IEC 17020:2026 Danışmanlık Süreci
ISO/IEC 17020:2026 standardına geçiş yapmak veya yeni akreditasyon başvurusu hazırlamak isteyen muayene kuruluşları için mevcut sistemin değerlendirilmesi, eksiklerin belirlenmesi, dokümantasyonun güncellenmesi ve akreditasyon sürecine hazırlık önemli adımlardır.
En Kalite Danışmanlık olarak ISO/IEC 17020:2026 geçiş süreci, gap analizi, dokümantasyon hazırlığı ve akreditasyon öncesi hazırlık çalışmalarında kuruluşlara profesyonel danışmanlık desteği sunuyoruz.
ISO/IEC 17020:2026 geçiş süreci hakkında bilgi almak ve kuruluşunuza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
